Chủ tịch HSG được vinh danh là "nhà đầu tư của năm" khi bán cổ phiếu đúng đỉnh và công ty đại diện của cá nhân chủ tịch đăng ký mua vào cổ phiếu khi giá sụt giảm mạnh. Rất tiếc là việc mua bán cổ phiếu này không phải là các mã cổ phiếu niêm yết với tư cách là một nhà đầu tư tài chính thực thụ mà lại chính là mã cổ phiếu HSG.
Thị trường tài chính gọi giao dịch mua bán cổ phiếu của chính công ty do mình làm lãnh đạo là "giao dịch nội gián". Lãnh đạo lợi dụng tính bất đối xứng về thông tin (tức là cổ đông kiểm soát và nhà quản lý biết thông tin trước các cổ đông thiểu số và thị trường) để thực hiện các giao dịch nhằm thu lợi. Trừ khi người ta cho rằng việc một chủ tịch công ty bán đỉnh và mua đáy không phải là hành vi thu lợi, hoặc vị chủ tịch công ty không biết tí gì về hoạt động của công ty.
Câu chuyện quản trị vẫn diễn tiếp ...
HSG hoạt động với mô hình khép kín, từ sản xuất đến phân phối và bán lẻ các sản phẩm của mình đến tay khách hàng. Ấy thế mà cái công ty của vị chủ tịch (Công ty TNHH Tập đoàn Đầu tư Hoa Sen) và công ty đó cũng là cổ đông lớn nhất của HSG lại có giao dịch mua từ HSG lên đến 4.147 tỷ, và giao dịch bán cho HSG lên đến 2.868 tỷ. (Xem BCTC đã kiểm toán 2017).
Tập đoàn cho biết việc bán hàng cho Đầu tư Hoa Sen vì hiện công ty này chỉ bán hàng độc quyền của Tập đoàn. Bên cạnh đó Tập đoàn cũng tiến hành mua nguyên liệu của Đầu tư Hoa Sen vì nguồn nguyên liệu này đảm bảo giá tốt so với thị trường, đáp ứng kịp thời nhu cầu sản xuất và chất lượng.
Cách đây 10 năm, một sự kiện hi hữu xảy ra trên thị trường chứng khoán. Sau một năm đầy thành công với lợi nhuận tăng trưởng mạnh, HĐQT của Dầu thực vật Tường An (TAC) ra nghị quyết sa thải TGĐ. Lý do đơn giản là TGĐ dám làm cho công ty lãi lớn. Tổng công ty dầu thực vật Vocarimex lúc đó là cổ đông chi phối (chiếm 51% vốn) của TAC đồng thời cũng là nhà cung cấp nguyên liệu chính cho TAC. Quy chế hoạt động của TAC có quy định rằng khi TAC đấu thầu mua nguyên liệu thì phải gửi một bản báo cáo về giá của các nhà thầu cho một PTGĐ là người do Vocarimex cử làm lãnh đạo của TAC. Và tất nhiên Vocarimex sẽ luôn là người thắng thầu. HĐQT với sự kiểm soát của Vocarimex cũng là những người kiểm soát giá đầu vào nhập nguyên liệu của TAC. Vậy mà TGĐ là người dám làm trái những lợi ích này, việc bị sa thải là quá đúng rồi. Lưu ý, TAC lúc đó đã niêm yết, và có vốn của các quỹ đầu tư nước ngoài. Các quỹ đầu tư nước ngoài buộc phải tự vệ bằng cách bán cổ phiếu, tất nhiên giá TAC sụt giảm mạnh.
Vậy việc mua và bán của HSG với công ty của chủ tịch đồng thời là cổ đông lớn nhất thì lấy gì đảm bảo lợi ích của HSG không bị chuyển sang công ty này thông qua giá bán thành phẩm, hàng hoá thấp, và giá mua nguyên liệu cao??? Đặc thù của HSG là bán tới tay người tiêu dùng cuối cùng, vậy sao phải bán cho Đầu tư Hoa Sen??? có phải là hoạt động bán hàng thì bán thật cho khách hàng trong khi hồ sơ thì bán bắc cầu quá Đầu tư Hoa Sen??? Tại sao Đầu tư Hoa Sen có nguồn nguyên liệu tốt giá rẻ mà không để cho HSG mua trực tiếp từ nhà cung cấp đó luôn nhỉ???
Vấn đề quản trị công ty (corporate governance) và bảo vệ lợi ích của cổ đông thiểu số không kiểm soát đã, đang và sẽ luôn là vấn đề nổi cộm nhất của thị trường cận biên như Việt Nam. Giải quyết được vấn đề này sẽ là một trong những điểm mấu chốt minh bạch hoá thị trường cũng như phục vụ mục tiêu nâng hạng thị trường.
Theo FB/ Long Phan
No comments:
Post a Comment